– Պարոն Սաֆարյան, որպես ԱԺ Մարդու իրավունքների պաշտպանության հարցերով հանձնաժողովի նախագահ, ինչպե՞ս եք գնահատում վերջին օրերին Ազատության հրապարակում տեղի ունեցած դեպքերը, լրագրող Անի Գեւորգյանի ձերբակալության փաստը:
– Ես արդեն զանգել եմ ոստիկանապետին, ասել եմ այն, ինչ որ քիչ առաջ ձեզ փոխանցեցի: Ավելին չեմ կարող ասել, թե ինչ ենք խոսել: Որովհետեւ ես տեղեկություններ եմ ստացել, որ Անի Գեւորգյանը պոկել է ոստիկանի ուսադիրները եւ հայհոյել նրան: Եվ ես ուզում եմ ստուգել` դա հավաստի՞ է, թե՞ ուղղակի տարածած լուր է: Եվ եթե այդ լուրը իրապես հաստատվում է, ապա դա պետք է լինի թափանցիկ իրավական պրոցես, որտեղ պետք է ներգրավված լինեն ինչպես մեղադրողները, այդպես էլ նրան պաշտպանողները:
– Դուք հավատո՞ւմ եք, որ երիտասարդ աղջիկը կարող էր այդքան ոստիկանների մեջ մեկ այլ հաղթանդամ ոստիկանի ուսադիրները պոկել:
– Ինչ ասեմ, ամեն մարդ իրենով է չափում: Ես կարծում եմ, որ պետք է ուղղակի իմանալ ճշմարտությունը:
– Իսկ իրավաչա՞փ եք համարում, որ ոստիկաններն այդ ակտիվիստներին թույլ չեն տալիս մտնել Ազատության հրապարակ: Ազատության հրապարակ մի քանի տասնյակ մարդկանց մտնելը, կամ քայլելն ու պաստառներ պահելը հասարակական կարգի խախտո՞ւմ է:
– Եթե դա կազմակերպված բողոքի ակցիա է, որի նպատակն է՝ սկսել բողոքի ավելի լայնամասշտաբ մի շարժում, եւ դա ցրում են, պետք է այդ հարցն ուղղվի իրավապահ մարմիններին, դիմեն դատարան: Դատարանում եթե հարցը չստանա արդարացի լուծում եւ չգնահատվի ինչպես որ հարկն է օրենքի սահմաններում, այն ժամանակ բերեք հասարակական քննարկում անենք, թե ով ինչ է արել, ինչ չի արել եւ ինչու:
– Հայաստանի մասին ԵԽ ԽՎ վերջին` 1 տարի առաջ ընդունած բանաձեւը ՀՀ իշխանություններին կոչ էր անում բարեփոխումներ իրականացնել Ոստիկանության համակարգում: Իշխանություններն անընդհատ խոսում են ինչ-որ փոփոխությունների մասին: Իսկ Ձեր կարծիքով՝ այդ բարեփոխումներն իրականացվո՞ւմ են:
– Ոչ, ես կարծում եմ, որ ԵԽ ԽՎ-ի եւ ԵԱՀԿ-ի համապատասխան ատյանի` ԺՄԻԳ-ի ներկայացրած բարեփոխումների, այդ թվում՝ իրավական ոլորտի բարեփոխումների վերաբերյալ գործերի կապակցությամբ մեր կոալիցիան պետք է պատասխան տա: Եվ մասնավորապես՝ պարոն Արթուր Բաղդասարյանը, որպես կոալիցիայի բարձր վերնախավում այդ ատյանների հետ համագործակցության պատասխանատու` խորհրդակցելով կոալիցիայի մյուս ուժերի հետ, դեռ պետք է հրապարակային պատասխան տա: Այսինքն՝ պատասխանի այդ գրություններին: Մենք պետք է ԵԽ ԽՎ բանաձեւերի եւ ԵԱՀԿ/ԺՄԻԳ-ի հայտնի եզրակացությունների, դատական համակարգի բարեփոխման ուղղությամբ մեր կատարած քայլերի, աշխատանքների մասին պատասխան տանք:
– Իսկ ինչպե՞ս եք գնահատում մեր երկրում մարդու իրավունքների պաշտպանության վիճակը:
– Ես կարծում եմ, որ ՄԻ պաշտպանության ոլորտում կան շատ-շատ-շատ անելիքներ: Ցավալին այն է, որ այդ անելիքները գնալով չեն քչանում: Եկող քառօրյայի կարեւորագույն հարցերից մեկը լինելու է ՄԻ պաշտպան Արմեն Հարությունյանի 2009թ. տարեկան զեկույցի լսումը: Կարծում եմ, որ այդ զեկույցը, դրանում բերված գործունեության բոլոր ոլորտներին վերաբերող փաստական տվյալները շատ լուրջ մտահոգությունների առիթ պետք է տան: Դա իրականությունը ավելի թանձր կամ վատ գույներով չի ներկայացնում, բայց ինքը՝ երեւույթը, որ նա ունեցել է 5000 քաղաքացիների նամակներին պատասխանելու կամ նրանց օգնելու փորձ անելու ասպարեզում, շատ լուրջ մտածելու նյութ է տալիս:
– Գործող կոալիցիան 2 տարի է, ինչ իշխանության է եւ իր առաջ բազմաթիվ իրավական ու քաղաքական բարեփոխումների խնդիր էր դրել: Ձեր կարծիքով՝ իրականացրե՞լ է այդ նպատակները:
– Դուք շատ լավ գիտեք, որ մենք քաղաքական պատասխանատվությունը ստանձնել ենք մի փուլում, որը Հայաստանի համար շատ ծանր էր եւ շատ դժվարին: Եվ Հայաստանի քաղաքական ուժերի` թե իշխանության, թե ընդդիմության ջանքերն ուղղված են եղել այս հետընտրական ծանրագույն իրավիճակի չեզոքացմանը եւ վիճակի բարելավմանը: Որոշ քայլեր արվել են, որովհետեւ քաղաքացիական համերաշխության մթնոլորտ ստեղծելու մասին մեր քարոզը, հորդորը երկրում ստացել են դրական արձագանք: Եվ պետք է ասել, որ այդ ճգնաժամային իրավիճակի որոշակի հաղթահարում ես տեսնում եմ: Մյուս կողմից՝ առաջ են եկել նոր խնդիրներ, նոր իրավիճակ է ստեղծվել: Եվ այս իրավիճակում որոշ քաղաքական ուժեր կարող են տանել երկրում իրավիճակի ռադիկալացման, սրելու քաղաքականություն: Սա էլ հասկանալի է, եւ սա նաեւ քաղաքական հնարք է: Ես կարծում եմ, որ զսպվածության ու կոչի հետ մեկտեղ՝ երկրում ինտենսիվ քաղաքական երկխոսություն է պետք մեր առջեւ կանգնած ծանրագույն, լրջագույն սոցիալական, տնտեսական խնդիրների հաղթահարման ուղղությամբ: Եվ ամենակարեւորն եմ համարում, որ ժողովրդի հետ ազնիվ, անկեղծ պետք է խոսել իրերի իրական վիճակի մասին: Եթե մենք այս վիճակը ժողովրդին բացատրեցինք, իրար մեջ էլ երկխոսություն տարանք, ես կարծում եմ, որ մենք կարող ենք գտնել հասարակության համար ընդունելի լուծումներ:
– Ի՞նչ նոր քաղաքական իրավիճակի մասին եք ասում:
– Խոսքն այն քաղաքական իրավիճակի մասին է, որ վերջին շրջանում անընդհատ տարբեր կողմերից, հատկապես՝ արմատական ընդդիմության դաշտից եւ նրա մամուլի միջոցով, խոսակցություններ են տարվում նոր ռադիկալացման, արտահերթ ընտրությունների, ընդհուպ, մինչեւ հեղափոխության եւ արմատական փոփոխությունների մասին:
– Բայց նման հայտարարությունները գոնե վերջին երկու տարիներին արմատական ընդդիմությունը միշտ է արել: Ի՞նչ եք ուզում ասել:
– Դուք եթե մամուլի ու կայքերի ուշադիր մոնիտորինգ անեք, կտեսնեք, որ վերջին շրջանում զանազան նոր խմբեր, ռադիկալ խմբավորումներ են ասպարեզ եկել, որոնք ավելի արմատական կոչեր ունեն:
– Դուք ասում եք, թե «պետք է ժողովրդին բացատրենք, ժողովրդի հետ անկեղծ լինենք, քաղաքական երկխոսություն է պետք» եւ այլն: Ինչո՞ւ եք «պետք»-երով խոսում, ինչո՞ւ մինչեւ հիմա դա չեք արել:
– Ինչո՞ւ եք այդ հարցն ինձ տալիս, ինչո՞ւ եք ինձ մեղադրում: Ես քաղաքական ուժի ներկայացուցիչ եմ:
– Այդ հարցը տալիս եմ Ձեզ, որովհետեւ Դուք կոալիցիայի ներկայացուցիչ եք եւ ԱԺ Մարդու իրավունքների պաշտպանության եւ հանրային հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահն եք:
– Այո, որպես հանձնաժողովի նախագահ՝ ես այն հազվագյուտ քաղաքական գործիչներից եմ, որի ամբողջ կյանքը լրատվամիջոցների էջերում է, եւ որը չունի ուրիշ կյանք, բացի հանրությանը երեւացող կյանքից: Դրա համար դուք այդ մեղադրանքը ինձ տալիս եք, ըստ երեւույթին, հանիրավի կամ ձեր կարծիքով: Իմ կարծիքով՝ ես արել եմ ամեն ինչ իմ ուժերի ամբողջ ներածին չափով` հասարակության մեջ կայունության մթնոլորտը պահպանելու եւ նաեւ համերաշխության մթնոլորտ ստեղծելու ուղղությամբ:
– Պարոն Սաֆարյան, ես այդ հարցն ուղղում եմ Ձեզ՝ որպես կոալիցիոն քաղաքական ուժի ներկայացուցչի:
– Որպես կոալիցիայի ներկայացուցիչ՝ ամբողջ օրը խորհրդակցությունների մեջ ենք, գործեր ենք անում, քայլեր ենք անում, մթնոլորտ ենք փորձում ձեւավորել, նպաստավոր համերաշխության մթնոլորտ ենք փորձում ձեւավորել: Արդյո՞ք դա չի երեւում: