– Ի՞նչ հարցեր եք քննարկել ԵԽ Խվ մոնիտորինգի համազեկուցողներ Ջոն Պրեսկոտի եւ Ժորժ Կոլոմբիեի հետ: Հատկապես ի՞նչ հարցեր էին հուզում նրանց: Համազեկուցողները կարծիք կամ պահանջ ներկայացրե՞լ են այն մասին, որ սպասվող համաներման արդյունքում պետք է ազատ արձակվեն մարտի 1-2-ի իրադարձությունների արդյունքում կալանավորված բոլոր գործիչները:
– Համաներման մասին քննարկում չի եղել: Բայց ես այդ կապակցությամբ ուզում եմ ասել, որ երեք օր առաջ ինձ մոտ էր եկել զոհված զինվոր Տիգրան Աբգարյանի մայրը: Նա ինձ ասում էր, թե՝ այդ ի՞նչ համաներում եք ասում: Ասում էր, թե այդ բառերը լսելուց նստածս տեղը դողում եմ: Մենք կիսամարդ ենք, դուք ուզում եք, որ մենք լրի՞վ մեռնենք: Չէր ուզում, որ համաներում լինի: Իսկ ինչ վերաբերում է համազեկուցողների հետ հանդիպմանը, ապա ես մանրամասն ներկայացրել եմ մեր ողջ աշխատանքը: Ասել եմ, որ արդեն պատրաստվում ենք ամփոփել ձեռք բերած նյութերը: Նրանց ցանկությունն էր, որ գոնե հանձնաժողովը կարողանա եւ շարունակի այդ գործն ավարտել այնպես, որ ընկալելի ու ընդունելի լինի հասարակության համար, որ ես լինեմ վճռական ու կարողանամ կատարել ինձ վրա դրված խնդիրները:
– Ավելի քան 1 տարի է, ինչ գործում է Ձեր գլխավորած հանձնաժողովը, որը շուտով կավարտի իր գործունեությունը: Հանձնաժողովը որքանո՞վ է կատարել իր առաջ դրված խնդիրները:
– Մեր առաջ երեք խնդիր էր դրված` տեղի ունեցած բռնությունների, նաեւ Ոստիկանության գործողությունների իրավաչափության եւ համաչափության ուսումնասիրությունը, զոհվածների մահվան հանգամանքների ճշտումը եւ նման իրադարձությունների կրկնումը բացառող քաղաքական, իրավական եւ այլ լուծումների վերաբերյալ առաջարկությունների ներկայացումը: Առաջին եւ երրորդ կետերի դեպքում հանձնաժողովը տիրապետում է բավարար փաստերի, որ կարողանա իր եզրակացությունը կազմել: Ցավոք սրտի, մենք չունենք մահվան հանգամանքների վերաբերյալ բավարար փաստաթղթեր: Բայց եթե դրա տակ հասկանում ենք զոհվածների մահվան հանգամանքը եւ դրա մեջ չենք մտցնում, թե ում գործողությունների արդյունքում է մահ պատճառվել, ապա մենք կարող ենք ասել, որ այս ուղղությամբ էլ բավականին աշխատանք է կատարած, ինչը եզրակացության մեջ կներկայացնենք: Բայց չեմ կարող նշել, թե ում գործողությունների արդյունքում է մահ պատճառվել, դա առաջին հերթին նախաքննական մարմնի գործառույթների մեջ է մտնում:
– Իսկ կոնկրետ ե՞րբ եք ներկայացնելու վերջնական զեկույցը, սեպտեմբերի՞ն` հանձնաժողովի գործունեության ժամկետի ավարտին, թե՞ մինչեւ հուլիսի վերջը, ինչպես նշվում է մամուլում:
– Վերջնական եզրակացությունը կանենք, երբ նյութերը վերջնականապես կամփոփենք: Նաեւ պետք է հարմարեցնենք, որ կարողանանք ԱԺ նիստի ընթացքում լինի: Կներկայացնենք, երբ հնարավոր եղավ, երբ պատրաստ եղավ:
– Ի՞նչ օգտակար կամ նոր փաստեր գտաք հատուկ միջոցների օգտագործման հետ կապված զեկույցի մեջ, որը Ձեզ էին ուղարկել Փաստահավաք խմբում ընդդիմության ներկայացուցիչները:
– Ես անձամբ ուսումնասիրել եմ այդ զեկույցը, ներկայացրել եմ հանձնաժողովի անդամներին: Դա եւս մեկ անգամ կքննարկենք ու կորոշենք, թե այնտեղից մեր զեկույցի մեջ ինչն ենք ընդգրկում, որ փաստերն ենք համարում հիմնավորված, որը` ոչ: Մենք դեռ պետք է ուսումնասիրենք, եւ ես չեմ ուզում առանց հանձնաժողովի անդամների տեսակետը ճշտելու հայտարարություն անել: Նյութերի ուսումնասիրության եւ եզրակացության փուլում եթե մեկը տեսակետ է արտահայտում, կարող է դա սխալմամբ որպես հանձնաժողովի տեսակետ ընկալվել: Այդ պատճառով պայմանավորվել ենք, որ մամուլի հետ հարաբերվելիս` առայժմ ձեռնպահ մնանք գնահատականներից:
– Ձեր կարծիքով, մարտի 1-ի գիշերը որքանո՞վ էր իրավաչափ հատուկ միջոցների օգտագործումը բաց տարածքում: Որոշ կարծիքների համաձայն՝ «Չերյոմուխա 7» հատուկ միջոցը կարելի է օգտագործել միայն փակ տարածքներում:
– Եթե հիշում եք, հանձնաժողովը բավականին երկար ժամանակ քննարկում էր այդ հարցը, եւ ես հրապարակային արտահայտել եմ հետեւյալ կարծիքը, թե մեր ունեցած տվյալներով՝ «Չերյոմուխա 7»-ը կիրառվում է միայն փակ տարածքներում եւ, քանի որ բաց տարածքներում է օգտագործվել, ապա անհրաժեշտ է պատասխանատվության ենթարկել օգտագործման կարգը խախտած մարդուն: Բայց հետո Ռուսաստանից ստացանք փորձաքննության պատասխանը, որտեղ ասվում էր, թե արգելված չէ դրա կիրառումը բաց տարածքում: Այսինքն՝ օգտագործման փաստն ինքնին քրեական պատասխանատվություն չի առաջացնում: Նույն պատասխանն է տվել նաեւ ՌԴ համապատասխան փորձագիտական կենտրոնը: Արտադրող երկիրը եւ գիտահետազոտական կենտրոնը ասում են, թե կարող են օգտագործել նաեւ բաց տարածքում: Չհավատա՞լ նրանց: Տեսնում եմ, որ Փաստահավաք խումբը գրեթե նույն ճանապարհն է անցել, ինչ` մենք, բայց փորձագիտական եզրակացության պահը հաշվի չեն առել:
– Փաստահավաք խմբում ընդդիմության անդամները նաեւ դժգոհություն հայտնեցին, որ Վահե Ստեփանյանը Ձեզ է փոխանցել խմբի ձեռք բերած մոտ 2000 էջից բաղկացած նյութերն, առանց իրենց ներկայության եւ առանց իրենց տեղյակ պահելու: Նրանք կասկած էին հայտնում, թե այդպիսով հնարավոր է որոշ նյութեր թաքցնել եւ քննարկման չներկայացնել:
– Միգուցե, չգիտեմ: Բացել են չհրկիզվող պահարանները, այնտեղ եղած բոլոր պարունակությունը դրել ենք սեղանին, արձանագրել ենք ու տեղափոխել մեզ մոտ: Բայց թե պահարանների պարունակությունն ա՞յն էր, ինչ պետք է լիներ, չեմ կարող ասել:
Այդ նյութերն էլ ենք նայում, տեսնենք՝ որն է անհրաժեշտ, որովհետեւ ոչ բոլորն են անհրաժեշտ: