– Երբ Դուք զբաղեցնում էիք Երեւանի քաղաքապետի պաշտոնը, գիտակցո՞ւմ էիք, որ Երեւանի քաղաքապետը պետք է զբաղվի աղբահանությամբ, կամ, որ նստած է փողի վրա:
– Իրականում Երեւանում լուրջ հնարավորություններ եւ ֆինանսական միջոցներ կան, բայց դա չի նշանակում, որ այդ մարմինը պետք է երեւանցիների ձեռքը կրակն ընկնի կամ` հակառակը: Երբ մարդ մտածում է, թե այդ պաշտոնում կարող է լուրջ փողեր աշխատել, սկսում է բոլորիս քերթել: Հիմա Հայաստանի իշխանություններն այդպես են անում, քերթում են, որ բյուջե փող լցվի: Սակայն կարելի էր մարդկանց ավելի ազատ թողնել, եւ հարկահավաքության խնդիրն ավելի հեշտ կլուծվեր: Իրականում Երեւանում տնտեսական պոտենցիալը մեծ է, բայց կախված է նրանից, թե ինչ ծրագրեր ես ուզում լուծել, եւ դրանք որքանով են կատարվում օրենքի տառին համահունչ: Իհարկե, քաղաքային իշխանությունը պետք է աղբահանությամբ էլ զբաղվի: Պարզապես այս իշխանություններն ուզում են սա ներկայացնել որպես ապաքաղաքական ընտրություն, բայց դա անելու համար այսպիսի օրենք չպետք է ընդունեին: Եթե նման օրենք են ընդունել, ուրեմն պետք է առաջին օրվանից էլ հասկանան, որ սա քաղաքական ընտրություն է: Ի վերջո, կուսակցություններ են մասնակցում, ցուցակներ են ներկայացվում, քաղաքական ծրագրեր են իրականացվում: Այնպես որ, քաղաքապետի գործը միայն աղբահանությամբ ու կանաչապատումով չի ավարտվում: Իսկ եթե իշխանությունները հասկանում են, որ քաղաքական դաշտում պարտված են եւ խնդիրը բերում են տնտեսական դաշտ` մտածելով, որ այստեղ ավելի լավն են, չեն հասկանում, որ այդտեղ պարտված են: Վերջին 6-7 տարիներին Երեւանում այնպիսի փոփոխություններ եղե՞լ են, որ երեւանցիները գոռան-գոչեն, թե՝ ինչ լավն եք, շարունակեք պաշտոնավարել: Միայն ճանապարհների մասին կարող են մի փոքր խոսել, թունելներ են բացել, դա թող լինի քաղաքային իշխանությունների շնորհքը: Բայց առանձին տեղերի մասին էլ կարող եմ բացասական կարծիք ասել: Օրինակ, Բարեկամության հրապարակի այդ այլանդակությունը: Ով որ հեղինակն է ու կառուցել է, նա քաղաքաշինությունից ու ճարտարապետությունից հեռու է: Այդ կամրջով տրանսպորտային հարց չլուծվեց, իսկ ճարտարապետական տեսքը ահավոր է, մինչդեռ Բարեկամության հրապարակը շատ գեղեցիկ էր: Այդտեղ տրանսպորտի աշխատանքը կանոնակարգելու շատ հասարակ սխեմա էր պետք` պետք էր «Կիեւ գաստրոնոմի» մոտի կանգառը մի քանի մետր վերեւ տեղափոխել եւ լուսաֆորների աշխատանքով այդ հարցը լուծել: Նմանատիպ մի կառույց է նաեւ Սարալանջի ճանապարհը, որը վտանգավոր է, որովհետեւ նեղ է, լյուկերն էլ շատ անհասկանալի ձեւով են արվել, լավ հաշվարկված չեն, տեղաշարժվում են: Մի քանի անգամ անցնես վրայով` կընկնեն: Սարի թաղի բնակիչներն իրենց բնակարաններից միանգամից փողոց են դուրս գալիս: Այնպես որ, եթե հարցադրումը տնտեսական դաշտ են տեղափոխում, կարող ենք ասել, որ աղբահանությամբ լավ չեն զբաղվել, կանաչապատում լավ չեն արել, տրանսպորտային հարցերն, առեւտուրն ու տոնավաճառների աշխատանքները լավ չեն կարգավորել: Հիմա թող գնան-հանգստանան ու ժողովրդին ընտրելու հնարավորություն տան:
– Տվել են այդ հնարավորությունը, պարզապես իշխանությունն էլ իր թեկնածուն ունի:
– Այդ նույն թեկնածուի մասին կարելի է գնահատել իր` թաղապետի աշխատանքով: Նա ինչո՞վ է հպարտանում: Աբովյան փողոցում իր սեփականություն հանդիսացող խանութներո՞վ, թե՞ Կենտրոնում այնքան ծառեր են ավելացել, որ մաքուր օդ շնչելու համար մենք այլեւս չենք ուզում քաղաքից դուրս գալ: Այդ նույն թաղապետը մասնակցում էր քաղաքային խորհրդի նիստերին: Կենտրոնի թաղապետ էր, մեծ հնարավորություններ ուներ եւ կարող էր այդ հարցերը լուծել: Իսկ այն, ինչ կա` բոլորի համար է ձեռնտու եղել: Եթե այսօր իշխանական թեւից որեւէ մեկը դարձավ քաղաքապետ, մենք նոր քաղաքապետ չենք ունենա:
– Իսկ Երեւանի համար ո՞ր խնդիրներն եք համարում առաջնային:
– Կանաչապատումը, աղբահանությունը, ճարտարապետական տեսքը, նոր հատակագիծ պետք է մշակվի: Իսկ ամենակարեւորը` օրինականության հաստատումն է: Գործող տրանսպորտային համակարգը չի համապատասխանում միլիոնանոց քաղաքի տրամաբանությանը` տրանսպորտային նոր սխեմաներ պետք է լինեն, մեծ ավտոբուսների, մետրոպոլիտենի նոր կայարանների հարց պետք է լուծվի: Տրամվայների վերացումը գյուղական մտածողության արդյունք էր: Երթուղային տաքսիների, գծի տերի այս համակարգը պետք է վերանա: Ես հասկանում եմ, որ այս խնդիրների լուծումներն իրենց հետեւից խնդիրներ են բերելու, բայց չպետք է խուսափենք դրանցից: Մեկ ուրիշ խնդիր էլ կա` մենք կորցրել ենք երեւանցուն: Բոլոր առումներով` քաղաքը մաքուր պահող, իրեն կիրթ պահող, օրենքին ենթարկվող քաղաքային մշակույթ ունեցող` մարդ ենք կորցրել: Այս ուղղությամբ մեծ աշխատանք ունենք անելու:
– Դուք թվարկեցիք մայրաքաղաքին հատուկ խնդիրներ, որոնց լուծումը կապված է այսօր աշխատող հազարավոր քաղաքացիների եւ նրանց աշխատատեղերի հետ: Չե՞ք կարծում՝ այդ մարդկանց մոտ դժգոհության մեծ ալիք է առաջանալու:
– Կարող է առաջացնի, բայց պետք է արվի:
– Եթե ընդդիմության թեկնածուն ընտրվի քաղաքապետ, ինչպե՞ս եք պատկերացնում համագործակցությունը գործող իշխանությունների հետ: Չէ՞ որ բոլոր հարցերում` սկսած բյուջեն ձեւավորելուց, պետք է այս իշխանությունների հետ համագործակցեք:
– Մեռնեմ օրենքին: Հիմա ինչպիսի՞ հարաբերություններ են, ախպերակա՞ն` չէ, օրենքի շրջանակներում չի՞: Լինելու է օրենքի շրջանակներում: Քաղաքապետն էլ լինելու է իշխանություն եւ իր քաղաքացիների խնդիրները լուծելու համար ունենալու է ռեալ լծակներ ու հնարավորություններ: Սրճարանների ու ռեստորանների 90 տոկոսը կառուցվել են բոլոր նորմատիվների խախտումներով: Բարդ է լինելու, բայց միայն օրենքի տառն է գործելու: Կարող է շատերի դուրը չգա, բայց մենք պետք է գործենք օրենքների դաշտում:
– Իսկ ի՞նչ փուլում են ՀԱԿ-ի նախընտրական աշխատանքները:
– Շտաբները ձեւավորման ընթացքում են: Ուզում ենք հասկանալ, թե ընտրողների, ազգաբնակչության տրամադրությունն ինչպես է: Աստիճանաբար մեծանում է այն խումբը, որը աշխատում է մարդկանց հետ, բակերում կամ բնակարաններում հանդիպում եւ ճշտում է տրամադրությունները: Իսկ ընդհանուր տրամադրությունն արդեն պարզ է, որ իշխանությունը պետք է ավելի շատ հոգա, որպեսզի իրեն այնքան ձայն տան, որքան նախորդ անգամ` 15 տոկոսից ոչ ավելի: Շատ ավելի մարդիկ են իրենց խաբված զգում: Դժգոհությունները շատ են, որ աշխատատեղեր չկան: Հարավ-Արեւմտյան թաղամասի բնակիչների մեծ մասը կապ ուներ առեւտրի հետ ու հիմա խնդիրներ ունի: Թաղային իշխանությունները միայն իրենց մտերիմների խնդիրներն են լուծում` մոռանալով, որ այլ մարդիկ էլ կան: Ու այս ամենը բերել է նրան, որ մարդիկ շատ ավելի վճռական են տրամադրված: Իշխանափոխությունը կախված է օդից:
– Ընտրողները դժվարությամբ են մասնակցում տեղական ինքնակառավարման ընտրություններին: Ի՞նչ քայլեր եք կատարելու, որ նրանց կստիպի ակտիվ լինել եւ գնալ ընտրատեղամաս:
– Դրա համար էլ մենք սա պետք է դարձնենք քաղաքական պայքար: Պետք է նաեւ հասկացնենք, որ բացի քաղաքական հարցերից՝ նաեւ իր տրանսպորտի, աղբահանության ու քաղաքի հետ կապված այլ հարցերը պետք է լուծենք: Դա պետք է քաղաքային բյուջեով, ծրագրերով ամրագրված լինի, որ մարդը համոզվի: Դժվար է, բայց 2008-ի ընտրություններից հետո համեմատաբար հեշտացել է:
– «Երեւանի մասին» օրենքի համաձայն՝ Երեւանը պետք է իր բյուջեն ունենա, որը ձեւավորելու 20-ից ավելի աղբյուրներ են ամրագրվել: Դուք ունե՞ք մոտավոր հաշվարկներ, թե որքա՞ն է կազմելու մայրաքաղաքի բյուջեն:
– Որքան տեղյակ եմ՝ 2009թ. Երեւանին հատկացվել է մոտ 170-180 մլրդ դրամ: Այսինքն` ընտրություններից հետո մոտավորապես նույնքան պետք է լինի նաեւ Երեւանի բյուջեն: Դա լուրջ թիվ է: Եթե հիշենք, որ 2009թ. Հայաստանի բյուջեն 935 մլրդ դրամ է, ապա Երեւանի բյուջեն դրա մոտ 1/5-րդ մասը կլինի:
– Իսկ ի՞նչ կարծիք ունեք այդ նույն «Երեւանի մասին օրենքի» վերաբերյալ:
– Կիսատ-պռատ է: Քաղաքապետի, ավագանու դերի հստակեցման կարիք կա: Սահմանադրական կարգի հետ կապված խնդիրներ կան: Կառավարությունը չպետք է ավագանուն անվստահություն հայտնելու լիազորություն ունենա, մինչդեռ ունի: Արհեստական ձեւով լցված օրենք է: Կրթության, բուժսպասարկման եւ այլ բնագավառներում քաղաքի ինքնուրույնության եւ պետական ֆունկցիաները խառնված են: Նախ՝ ուզեցել են քաղաքին ինքնուրույնություն տալ, հետո հասկացել են, որ պիտի չտան, ու կիսատ է ստացվել: Խնդիրներ շատ կան: