Նախ որոշվեց մասամբ «ետողորմյա» անել հանրահավաքների մասին օրենքում կատարված փոփոխությունները, հետո, իբրեւ թե ընդդիմության դերը բարձրացնելու համար, ստեղծվեցին եւս երեք մշտական հանձնաժողովներ, որոնք տրվեցին «Օրինաց երկրին»: Երեկ էլ ԱԺ-ում քննարկվում էր «Հեռուստատեսության եւ Ռադիոյի մասին» օրենքի փոփոխությունների հայեցակարգը: Հիշեցնենք` թե՛ միջազգային դիտորդները, թե՛ Հայաստանի օմբուդսմեն Արմեն Հարությունյանը փաստում էին, որ Հ1-ը նախագահի բոլոր թեկնածուների քարոզարշավն անաչառ չի լուսաբանել: Եվ քանի որ ԵԽ ԽՎ բանաձեւից հետո եւ ամառային նստաշրջանից առաջ ՀՀ իշխանությունները եվրոպական կառույցներին ուզում են ցույց տալ, թե տարբեր տիպի բարեփոխումներ են իրականացնում եւ կատարում են ներկայացված պահանջները, երեկ էլ որոշեցին բարեփոխել հեռուստաընկերությունների խաղի կանոնները: Թեեւ, ինչպես բոլոր փոփոխությունների, այդպես էլ երեկվա քննարկման պատասխանատուներն ասում են, թե իրենք դա անում են ոչ թե եվրոպական կառույցներին ինչ-որ բան ապացուցելու համար, այլ՝ որովհետեւ դա մեզ է պետք: Երեկ այս միտքը կրկնեց նաեւ Հանրային հեռուստառադիոխորհրդի նախագահ (ՀՀՌԸ) Ալեքսան Հարությունյանը: Նա խոսեց ՀՌԱՀ-ի եւ ՀՀՌԸ խորհրդի ձեւավորման մասին եւ առաջարկեց, որ պետական պաշտոնյան չնշանակվի հանձնաժողովի անդամ: Ա. Հարությունյանի խոսքով` «որպեսզի ավելի անկախ լինեն այս մարմինները», ցանկալի է, որ հանձնաժողովի անդամները լինեն գիտության, կրթության ոլորտների, նաեւ՝ մասնագիտական հասարակական կազմակերպությունների ներկայացուցիչներ եւ ընտրվեն մրցույթով: Ա. Հարությունյանը խոսեց նաեւ ՀՀՌԸ ֆինանսավորման եւ գովազդների մասին: Նրա խոսքերով՝ առանց գովազդային միջոցների, միայն պետական ֆինանսավորմամբ Հանրայինը չի կարող եթերը հեռարձակել սփյուռքում, Հայաստանի հեռավոր գյուղերում, եւ, ի վերջո, չի կարողանա հեռարձակել «Եվրատեսիլի» համերգները կամ աշխարհահռչակ ֆուտբոլային թիմերի խաղերը: Ի դեպ, ի պատասխան այս դիտարկումների, որոշ պատգամավորներ առաջարկեցին ավելացնել բյուջետային հատկացումները, միայն թե Հանրայինը հրաժարվի գովազդից: Լսումներին հրավիրված էին նաեւ լրագրողական մասնագիտացված կազմակերպությունների ներկայացուցիչները: Երեւանի Մամուլի ակումբի փորձագետ Մեսրոպ Հարությունյանի խոսքերով, Հանրային հեռուստաընկերությունը չի կատարում «Հեռուստատեսության եւ ռադիոյի մասին» օրենքեւ, որի համաձայն՝ ՀՀՌԸ-ում հեռարձակվող հաղորդումը չի կարող ընդհատվել առեւտրային գովազդով: «Ո՞վ պետք է պատասխան տա օրենքը խախտելու եւ ապօրինի ճանապարհով եկամուտներ ստանալու համար: Եթե դուք հաղորդումը ընդհատում եւ գովազդ եք դնում օրենքի խախտումով, նշանակում է՝ դուք ապօրինի եկամուտներ եք ստանում: Ո՞ւր են գնում այդ եկամուտները եւ ինչո՞ւ են գնում: Արդյո՞ք քաղաքական կամքն ու ցանկության բացակայությունն է պատճառը, որ ՀՀՌԸ խորհրդի նախագահը գերազանցում է իր լիազորություններն ու միջամտում է Հանրայինի ամենօրյա գործունեությանը»,- հարցնում է Մ.Հարությունյանը: Նա նաեւ հիշեցրեց, որ Ա.Հարությունյանը ոչ միայն գերազանցում է իր լիազորությունները, այլեւ դրանց մասին հայտարարում է ասուլիսներում: «Այո, ես եմ փակել այդ հաղորդումը, ես եմ վերահսկում «Հայլուրի» գործունեությունը: Այսինքն, բացահայտ ասել է, որ խախտում է օրենքը: Ի՞նչն է պատճառը` ցանկությո՞ւնը, քաղաքական կա՞մքը: Ինչո՞ւ եք խախտում օրենքը,- նորից է հարցնում Մ. Հարությունյանն ու ինքն էլ պատասխանում,- որովհետեւ գիտեք, որ անպատիժ եք մնալու»: Երեկվա լսումների նախաձեռնողներից ԱԺ Գիտության, կրթության հարցերով հանձնաժողովի նախագահ Հրանուշ Հակոբյանը լսումների վերջում հայտարարեց, թե շահագրգիռ կողմերը բոլոր տիպի առաջարկությունները կարող են ներկայացնել ԱԺ, որպեսզի հնարավոր լինի պատրաստել օրենսդրական փոփոխությունների փաթեթ: Ի դեպ, Ա.Հարությունյանը երեկ նաեւ հայտարարեց, որ միջազգային փորձագետների հետ աշխատանք է տարվում Հանրայինում ներքին օմբուդսմենի ինստիտուտ ստեղծելու ուղղությամբ: «Հնարավո՞ր է, որ այս դաշտի օրենսդրական փոփոխություններից հետո «Ա1+» հեռուստաընկերությանը վերջապես թույլ տաք եթեր դուրս գալ». մեր այս հարցին ՀՌԱՀ նախագահ Գրիգոր Ամալյանն այսպես պատասխանեց` «Նախ՝ ձեր հարցը կոռեկտ չէ, ես չեմ թույլ տվողը: Մրցույթ է լինելու, եւ օրենքի պահանջներին համապատասխան լինելու դեպքում ընկերությունները հեռարձակվելու լիցենզիա են ստանում»: Հիշեցնենք, որ «Ա1+»-ը 6 տարվա ընթացքում ՀՌԱՀ-ում 12 մրցույթի է մասնակցել, սակայն ամեն անգամ նրա ծրագիրը համարվել է «թույլիկ»:
Իսկ ստորեւ ներկայացնում ենք մեր զրույցը ՀՀՌԸ նախագահ Ա. Հարությունյանի հետ:
– Ասացիք, որ եթե քաղաքական կամք եւ ցանկություն լիներ, Հանրային հեռուստաընկերությունն այլ դաշտում կլիներ: Ի՞նչ նկատի ունեիք:
– Քաղաքական կամք ասելով՝ ես ոչ թե նկատի ունեի կոնկրետ ինչ-որ անձի կողմից, այլ այդ քաղաքական կամքը պետք է լինի երկրում, բոլորի` թե՛ ընդդիմության, թե՛ իշխանության եւ թե՛ ինձ մոտ ու խորհրդի անդամների մոտ:
– Հասարակությունը կամ ընդդիմությունն ի՞նչ պետք է անեին, որ նախագահական ընտրությունների ժամանակ «Հ1»-ը լուսաբաներ ընդդիմության հանրահավաքները: Եթե ընդդիմությանն էլ եթեր տրվեր, միգուցե նման հանրահավաքներ չլինեին:
– Այսինքն` բոլորս պետք է իմանանք, որ մենք արժանի ենք ապրել ավելի լավ երկրում, եւ այդ ավելի լավ երկրին հասնելու ճանապարհներից մեկն էլ ազատ լրատվամիջոցներն են, այդ թվում, առաջին հերթին, Հանրային հեռուստառադիոընկերությունը, որը մոտ կլինի այն չափանիշներին, որոնք ընդունված են եվրոպական զարգացած երկրներում:
– Ձեր խոսքից կարելի՞ է եզրակացնել, թե, քանի որ բոլորս չգիտենք, որ մենք արժանի ենք ապրել ավելի լավ երկրում, եւ այդ ավելի լավ երկրին հասնելու ճանապարհներից մեկն էլ ազատ լրատվամիջոցներն են, դրա համար Հանրայինը խիստ միակողմանի լուսաբանեց նախագահական ընտրությունները:
– Հանրայինը բազմաթիվ թերություններ է ունեցել լուսաբանման մեջ, եւ դրանք դիտորդներն էլ են գնահատել: Բուն նախընտրական պաշտոնական քարոզարշավի շրջանում գրված է, որ հիմնականում ապահովել են հավասարակշռություն եւ ունեն թերություններ, բայց ինչ վերաբերում է պաշտոնական քարոզարշավից առաջ եւ հետո ընկած ժամանակին, այստեղ թերությունները շատ ավելին են եղել: Ես ընդունում եմ, որ եղել են այդ թերություններն ու սխալները, բայց այդ գնահատականը կարելի է տալ մեր ամբողջ լրատվական դաշտին` թե՛ էլեկտրոնային լրատվամիջոցներին, թե՛ տպագիր մամուլին: Քիչ լրատվամիջոցներ կան, որ կարող են գնահատվել, որ այդ ամբողջ շրջանում պահպանել են անաչառությունը, օբյեկտիվությունը եւ պրոֆեսիոնալ մամուլի չափանիշներն ամբողջությամբ:
– Որո՞նք են այդ անաչառ լրատվամիջոցները:
– Ես չեմ ուզում այս պահին որեւէ մեկին առանձնացնել ու որեւէ մեկի մասին լավ կամ վատ կարծիք հայտնել:
– Դուք տարբերություն տեսնո՞ւմ եք ընտրությունների շրջանում Հանրային հեռուստաընկերության եթերի եւ այսօրվա հաղորդումների միջեւ:
– Այո, ես նկատում եմ այդ տարբերությունը, բայց ավելի մեծ տարբերությունները մենք կզգանք նոր եթերաշրջանում, եւ «Հանրայինն անաչա՞ռ է, բազմակարծություն ապահովո՞ւմ է» հարցերը, կարծում եմ, հույս ունեմ եւ համոզված եմ, որ մինչեւ տարեվերջ հասարակության համար կդադարեն հարցեր լինելուց:
– Իսկ ինչի՞ հետեւանք էր այդ տարբերությունը:
– Մեր երկրին պետք են բարեփոխումներ բոլոր ոլորտներում, եւ այդ բարեփոխումների մի մասն էլ վերաբերում են լրատվամիջոցներին, այդ թվում եւ՝ մեզ: Դա մենք բոլորս պետք է անենք` իշխանությունը, ընդդիմությունը, հասարակական կազմակերպություններն ու կուսակցությունները: Եվ խնդիրը միայն այն չէ, թե հանկարծ ԵԽ ԽՎ բանաձեւը եղավ, եւ մենք որոշել ենք բարեփոխումներ անել: Բարեփոխումների պրոցեսն անընդհատ է, եւ, ինչպես տնտեսության մեջ, այդպես էլ՝ այս ոլորտում, դրանք անհրաժեշտ են: Եվ այնպես չէ, որ բարեփոխումները պետք են միայն մեր նման երկրներին: Բարեփոխումներն այնպիսի գործընթաց են, որոնք անհրաժեշտ են բոլոր երկրներին, լինի դա ավելի թույլ քաղաքացիական հասարակություն եւ դեմոկրատական ինստիտուտներ ունեցող Հայաստանում, թե այդ հարցերում շատ ավելի առաջատար դիրքեր գրավող Ֆրանսիայում:
– Շարունակելո՞ւ եք ընդդիմադիր գործիչներին եթեր հրավիրել:
– Այո:
– Մինչեւ ե՞րբ:
– Մինչեւ վերջ` մինչեւ իմ ժամկետի ավարտը:
– Ընդդիմության առաջիկա հանրահավաքներն օբյեկտիվորեն լուսաբանելո՞ւ եք:
– Այո, բնականաբար, եւ գիտեք, որ այս ընթացքում էլ ինչ հանրահավաքներ եղել են ընդդիմության կողմից, բոլորն էլ լուսաբանվել են:
– Եթե հանկարծ այնպես ստացվի, որ աշնանը կամ հաջորդ տարի արտահերթ ընտրություններ լինեն, այդ դեպքո՞ւմ էլ ընդդիմությանը եթեր կտրամադրեք:
– Ես չեմ կարծում, որ արտահերթ ընտրություններ կլինեն, բայց, եթե լինեն, բնականաբար կլուսաբանենք:
– Այնպես, ինչպես անցած նախագահական ընտրությունների ժամանա՞կ:
– Ոչ, ես հուսով եմ, համոզված եմ, որ մեր լուսաբանումները շատ ավելի անաչառ կլինեն, բայց նաեւ հուսով եմ, որ դա կվերաբերի ոչ միայն մեզ, այլեւ էլեկտրոնային ու տպագիր այլ լրատվամիջոցներին:
– Այսինքն՝ դուք ձեր աշխատանքի օբյեկտիվությունը պայմանավորում եք նաեւ այլ լրատվամիջոցների անաչառությամբ:
– Ոչ, անկախ նրանից` մյուսներն անաչառ կլինե՞ն, թե՞ ոչ, մենք անաչառ ենք լինելու:
– Գուցե կրկնվեմ, բայց Հանրայինի եթերում ընդդիմության ներկայացուցիչներն ինչո՞ւ են հիմա հրավիրվում, այն դեպքում, երբ նախընտրական շրջանում եթերը, ըստ էության, փակ էր նրանց համար:
– Նախընտրական շրջանում բոլորը հրավիրվել են եթերի, նախագահի բոլոր թեկնածուներն ընդունել եւ եկել են, բացառությամբ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի, որ ինքն է հրաժարվել: Այլ գործիչներ եւս հրավիրվել են, խնդիրն այն է, որ մենք ունեցել ենք, փաստորեն, բազմաթիվ թերություններ, որոնք ավելի շատ վերաբերել են ոչ թե պաշտոնական քարոզարշավի շրջանին, այլ դրանից առաջ եւ հետո ընկած շրջանին: Ես հիմա նախընտրում եմ ավելի շատ առաջ նայել` հասկանալով, օբյեկտիվ վերլուծելով այն ամենն, ինչ եղել է: Եվ այդ իմաստով ես լավատես եմ, որ շատ արագ հասարակության մեջ այդ խնդիրն այլեւս չի լինի:
– Ընտրություններից հետո տարբեր կարծիքներ հնչեցին ձեր պաշտոնավարման մասին. լուրեր կային, թե դուք ցանկանում եք հրաժարվել ձեր պաշտոնից, ձեզ չեն թողնում, եւ հակառակը, տեղեկություններ էին հրապարակվում այն մասին, որ ձեզ ստիպում են հրաժարական ներկայացնել, սակայն դուք դա չեք անում: Իրականում այս լուրերից ո՞րն է ավելի ճիշտ:
– Ոչ մեկն էլ իրականությանը չի համապատասխանում: Ես շարունակում եմ պաշտոնավարել, ու Ֆրանսիա դեսպան գնալու եւ այլ խոսակցություններն ընդամենը մամուլում եւ հասարակության մեջ տարածված լուրեր են, որոնք իրականության հետ գոնե այս պահին կապ չունեն: Եվ նման քննարկում չի եղել: Եթե, իհարկե, ինչ-որ բան չպատահի, հուսով եմ, որ մինչեւ 2012թ. կպաշտոնավարեմ:
– Եթե հեղափոխությո՞ւն չլինի:
– Տարբեր բաներ կարող են լինել, նաեւ՝ անձնական, եւ օրենքը նախատեսում է, թե մինչեւ ժամկետի ավարտը ո՛ր դեպքերում է լինում արտահերթ փոփոխություն: