Ձեռքով բարեւե՞լ, թե՞ ցեխ շպրտել

04/02/2008 Նատաշա ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ

Ընտրություններից առաջ թեկնածուները սովորաբար կիրառում են քաղաքական տեխնոլոգիաներ, որոնց հիմնական նպատակն, ըստ երիտասարդ քաղտեխնոլոգ Նարեկ Մալյանի, ամբողջ աշխարհում այն է, որպեսզի ընտրությունների ընթացքում բռնությունն ու կեղծիքը հնարավորինս դուրս մղվեն:

Երեկ հրավիրած մամուլի ասուլիսի ժամանակ Ն. Մալյանը նշեց, որ տեխնոլոգիաների ելակետը սոցիոլոգիական հարցումներն են, որոնք, սակայն, Հայաստանի նման երկրում չեն աշխատում. «Ցանկացած մարդ կարող է իր սեփական սոցհարցումն անցկացնել իր ծանոթների շրջանում ու իր արդյունքները ստանալ: Հետո, մարդկանց շրջանում արդյունքների բաշխվածությունը բավական բազմագույն է` Երեւանի մի թաղամասում, հնարավոր է, հանուն մի թեկնածուի ժողովուրդը պատրաստ լինի կյանքը տալ, իսկ մեկ այլ թաղամասում այդ թեկնածուն ընդհանրապես հարգանք չվայելի: Բացի այդ, սա նախագահական ընտրությունների ժամանակ է հատկապես նկատվում, հասարակությունը շատ արագ բեւեռացվում է ու հիմնականում երկու բեւեռների է բաժանվում: Ընդհանրապես, հայ հասարակությունը մի քանի առանձնահատկություններ ունի, որոնցից մեկն ուժեղի կողմը լինելն է, այսինքն, ընդհանուր հասարակության նախասիրությունից դուրս չմնալը: Ու այս առումով թեկնածուներից յուրաքանչյուրը ձգտում է ցույց տալ, որ ինքն է ուժեղ, իր կողմն է ոչ միայն ժողովուրդը, այլեւ վարչական ռեսուրսը: Օրինակ, թեկնածուներից մեկի տեխնոլոգիան ուղղված է կոնկրետ վարչական ռեսուրսին, ոչ թե ժողովրդին: Այսինքն, իրավիճակը տիրապետողի իմիջը պահելու վրա է կառուցված»: Ըստ Ն. Մալյանի` հիմնականում կիրառվում են երկու տիպի տեխնոլոգիաներ` արեւմտյան եւ ռուսական: Արեւմտյան տեխնոլոգիայի հիմնական առանձնահատկությունը ժողովրդի հետ շփումն է. «Գնալ, մարդկանց հետ տեղում հանդիպել, «դռնեդուռ ընկնել»: Օրինակ, Րաֆֆի Հովհաննիսյանի տեխնոլոգիան զուտ արեւմտյան է` մարդկանց ձեռքով բարեւելը, եւ այլն, թեկնածուի շփումը մարդու հետ` իբրեւ հավասարը` հավասարի: Ի դեպ, այդ «դռնեդուռ» տարբերակն արեւմուտքում երկու խմբերի մոտ է ընդունված` քաղաքական գործիչների եւ աղանդավորների: Քաղաքական տեխնոլոգիայի առումով սրանք մարդկանց այն խմբերն են, որոնք վստահություն ձեռք բերելու խնդիր ունեն: Իսկ ռուսական տեխնոլոգիան նախկին ԽՍՀՄ երկրներին հատուկ տեխնոլոգիա է, որը հիմնականում իշխանական թեկնածուին է հարիր, այսինքն, տիրակալի, իրավիճակը տիրապետողի, վարչական ռեսուրսն իր բռի մեջ հավաքածի կերպարն է: Եվ այս երկու տեխնոլոգիաներն իրար հակազդում են, դրանց միքսը չի կարող աշխատել: Մարդը կամ բարի, ժողովրդական մարդու կերպար պետք է տեսնի, կամ տիրակալի»:

Երիտասարդ բանախոսի կարծիքով` նախագահի ինը թեկնածուների տեխնոլոգիաներում էլ կան բազմաթիվ սխալներ: Նա նշեց, որ 9-ից հինգը տարբեր պատճառով հենց իրենք են զբաղվում իրենց PR-ով. «Օրինակ, մեկն ինքն էլ չի հավատում իր հաղթանակին, դրա համար որոշել է խնայողություն անել, մյուսը փող չունի, երրորդն ինքն է զբաղվում, քանի որ իրենից ավելի լավ ոչ ոք չի կարող զբաղվել, մյուսի կուսակցությունն է զբաղվում, եւ այլն»: Խոսելով տեխնոլոգիաների առանձնահատկություններից` Ն. Մալյանը նշեց, որ, օրինակ, «ՀՀ նախագահի թեկնածու Սերժ Սարգսյանի «Առաջ Հայաստան» կարգախոսը Սիլվիո Բեռլուսկոնիի կարգախոսն է, որը եղել է` «Առաջ, Իտալիա»: Այն շատ լավ աշխատեց Իտալիայում, բայց պարտադիր չի, որ շատ լավ աշխատի Հայաստանում»: Ն. Մալյանի խոսքերով` քարոզարշավի այս փուլում մեզ մոտ սեւ PR, որպես այդպիսին, չկա, բայց կլինի, քանի որ ծիլերն արդեն երեւում են. «Հիմնականում հիշեցումային սեւ PR է գնում` «դե ես չհիշեցնեմ», եւ այլն` տարբերակով: Իմ կարծիքով, թեկնածուներից բոլորի ձեռքին էլ ցեխակտորներ կան, ու դեռ սպասում են, թե երբ կսկսվի իրար վրա ցեխ շպրտելը: Բայց այդ հարցն էլ հաճախ լուծվում է շինծու թեկնածուների միջոցով: Շինծու թեկնածուների մասին 13 կանոն կա, որոնցից երրորդով ասվում է, թե ինչո՞ւ է նա անհրաժեշտ: Եթե խնդիր կա մրոտել իսկական հակառակորդին, ու պետք է այնպես անես, որ ինքդ չմրոտվես, այս պարագայում առաջ է գալիս շինծու թեկնածուն, ով մի հիստերիկ ելույթ է ունենում, մի քիչ էլ՝ անձնական վիրավորանքի էլեմենտներով, ու ինքն է մրոտում: Իրականում նրա ֆունկցիան դա է, իրեն եթե մրոտեն, իսկական թեկնածուն, ով այդ պրոցեսը սկսել է, մաքուր է մնում»,- նշում է երիտասարդ բանախոսը: