«Ես առավելապես մտահոգված եմ անցյալ տարվա սպանություններով»

07/02/2009

– ԵԽ ԽՎ ընդունած 1643 բանաձեւը Հայաստանում տարբեր կերպ է ընկալվում: Իշխող կուսակցությունը հայտարարում է, որ բանաձեւն իշխանությունների նվաճումն է, իսկ հիմնական ընդդիմադիր ուժը` Հայ Ազգային կոնգրեսը, համազեկուցողներին մեղադրում է «իշխանությունների հետ գործարքի» համար: Ինչպիսի՞ն է Ձեր գնահատականը բանաձեւին:

– Ինչպես գիտեք, Խորհրդարանական վեհաժողովը ողջունել է աշխատանքային խումբ ստեղծելու` ՀՀ ԱԺ նախագահի որոշումը: Այն պետք է ստեղծվի մինչեւ այս տարվա փետրվարի 22-ը, դրան բոլորն են սպասելու, իսկ հետո մենք հետեւելու ենք այդ խմբի աշխատանքին: Իհարկե, մենք չենք մասնակցելու դրա աշխատանքին, սակայն բոլոր շտկումները քննվելու են Խորհրդարանական վեհաժողովի կողմից: Մենք հետեւելու ենք շատ ուշադիր: Եվ եթե որեւէ մեկը կարծում է, թե Եվրոպայի խորհուրդը ուշադիր չի հետեւելու Հայաստանում ընթացող զարգացումներին, նա սխալվում է:

Այդ շտկումները, ԵԽ ԽՎ-ի կարծիքով, պետք է ուժի մեջ մտնեն, որպեսզի մարտի դեպքերի կապակցությամբ շուրջ մեկ տարի առաջ ձերբակալվածները կարողանան օգտվել դրանցից: Վեհաժողովն, իհարկե, գնահատում է մի շարք անձանց ազատ արձակելու փաստը, սակայն ՀՀ իշխանությունները պետք է ուղիներ փնտրեն ազատելու ավելի մեծ թվով մարդկանց, հատկապես նրանց, ովքեր ձերբակալվել են Քրեական օրենսգրքի առավել վիճելի կետերի համաձայն: Մոնիտորինգային հանձնաժողովն այդ հարցը քննելու է մինչեւ ապրիլ, հետեւաբար, մեզ մնում է միայն սպասել:

– Եկեք հստակեցնենք գլխավոր հարցը. կարծո՞ւմ եք արդյոք, որ Երեւանում մարտի 1-2-ի անկարգությունների կազմակերպման համար ներկայումս դատարանի առջեւ կանգնած մարդիկ քաղաքական բանտարկյալներ են:

– Ես չեմ կարող մեկնաբանել դա: Վեհաժողովի կողմից կան որոշակի առաջարկություններ, որոշակի առիթ կա կասկածելու, որ կան քաղաքական դրդապատճառներով ձերբակալված անձինք: Իմ տեսակետը հետեւյալն է. թեեւ ես շատ եմ անհանգստացած առանց դատական գործընթացի մարդկանց այդքան երկար բանտարկելու փաստով, բայց առավելապես մտահոգված եմ սպանությունների փաստով: Երեւանի փողոցներում 10 մարդ է սպանվել: Ես դեռեւս չեմ լսել, որ ինչ-որ մեկը պատասխանատվության ենթարկված լինի այդ սպանությունների համար: Իսկ սպանվածները հասարակ քաղաքացիներ էին:

– Ո՞րն է հիմնական մարտահրավերը, որին այսօր բախվում են ՀՀ քաղաքական ուժերը` ինչպես իշխանությունը, այնպես էլ ընդդիմությունը:

– Կարծում եմ, որ Հայաստանի համար ամենակարեւորը չլուծված տարաձայնությունների հարթումն է, որոնք բխում են անցած տարվա մարտի դեպքերից: Դրանք տեղի են ունեցել 11 ամիս առաջ, եւ արդեն լուծում գտնելու ժամանակն է:

– Հայաստանի եւ Ադրբեջանի նախագահներն օրերս հանդիպեցին Ցյուրիխում: Ինչպե՞ս կարող է Եվրոպայի խորհուրդն օժանդակել ղարաբաղյան հակամարտության խաղաղ կարգավորմանը:

– Մենք մտադիր չենք փոխարինել ԵԱՀԿ Մինսկի խմբին, եւ, ինչպես արդեն բազմիցս ասել եմ, այդ հարցում մենք շատ նրբանկատ ենք: Սակայն ես իրավունք ունեմ կարծիքս արտահայտել այն ժամանակի վերաբերյալ, որը ծախսվում է բանակցություններում առաջընթաց արձանագրելու վրա: Ինձ թվում է, որ մենք որոշակի առաջընթաց ենք նկատում, սակայն գործընթացը շատ դանդաղ է առաջ ընթանում: Որքան արագ ընդունվեն որոշումները, այնքան լավ: Հնարավոր է, ԱՄՆ-ում նոր վարչակազմի պաշտոնավարման հետ որոշումներն ավելի արագ կկայացվեն:

– Շուրջ 10 տարի առաջ համոզմունք կար, թե եվրաինտեգրման գործընթացն ավելի լուրջ հիմքեր կապահովի Հայաստանի եւ Ադրբեջանի կողմից փոխզիջումների համար: Ինչո՞ւ այդ համոզմունքը չարդարացավ:

– Երբ այդ երկու պետությունները միացան Եվրոպայի խորհրդին, մեզ ասում էին, որ անդամությունը կհեշտացնի բանակցություններն ու կմերձեցնի Հայաստանին եւ Ադրբեջանին: Անձամբ ես երկու երկրների միջեւ առկա մթնոլորտում բարելավումներ չեմ նկատում: Կցանկանայի, որպեսզի Ադրբեջանի եւ Հայաստանի ժողովուրդներն ավելի մեծ ջանքեր գործադրեին: Ես շեշտը դնում եմ բնակչության, այլ ոչ թե իշխանության վրա: Կարծում եմ, որ շփումները կարող են նպաստել ավելի բովանդակալից քննարկումներին, իսկ վերջիններս` ավելի լավ ըմբռնման, որն առաջին քայլն է դեպի կարգավորում:

– Ինչպե՞ս եք վերաբերվում ադրբեջանական իշխանությունների ռազմատենչ հայտարարություններին:

– Ես ցանկանում եմ տեսնել ղարաբաղյան հակամարտության խաղաղ կարգավորումը: Ռազմական լուծում գոյություն չունի: Կարծում եմ` լավագույն ճանապարհը որպես սպառնալիք հնչող բոլոր հայտարարություններից խուսափելն է:

– Պարոն Դեւիս, հայաստանյան որոշ քաղաքական ուժեր եւ ԶԼՄ-ներ հաճախ Ձեզ կշտամբում են կանխակալության եւ «ադրբեջանամետ» դիրքորոշման համար: Նրանք նշում են, թե Դուք ցանկանում եք պատժել Հայաստանին, քանի որ Բրիտանիան Ադրբեջանում ավելի մեծ շահեր ունի: Ի՞նչ կարող եք ասել այդ մարդկանց:

– Դա վիրավորանք է եւ զրպարտությունգ դա անհեթեթություն է: Ես չեմ աշխատում որպես Եվրոպայի խորհրդի բրիտանական քարտուղար: Ես Եվրոպայի խորհրդի եվրոպական գլխավոր քարտուղարն եմ: