– Պարոն Հարությունյան, իր վերջին ասուլիսում Լեւոն Տեր-Պետրոսյանը հրապարակեց Կենտրոն եւ Նորք-Մարաշ համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանի նախագահ Ժորա Վարդանյանի որոշումը` փետրվարի 19-ին Ալեքսանդր Արզումանյանի հեռախոսը գաղտնալսելու մասին: Նաեւ հայտարարեց, թե շուտով կհրապարակեն փաստեր, որ Ժ.Վարդանյանը նման որոշում է կայացրել իր նախընտրական շտաբի շատ այլ անդամների նկատմամբ: Ձեր գնահատմամբ, օրինակա՞ն են նման որոշումները:
– Այս հարցին մենք պետք է մոտենանք երկու` օրենքի տառի եւ իրավունքի տեսակետից: Օրենքի տեսակետից որեւէ խախտում չկա, եթե դիմել են դատարան, եւ դատարանն էլ ինչ-ինչ հանգամանքներից ելնելով` թույլ է տվել: Բայց իրավունքի տեսակետից, իհարկե, սա մտահոգիչ է մեզ համար, հատկապես, եթե հետագայում պարզվի, որ ոչ միայն Ալեքսանդր Արզումանյանի, այլ շատ ընդդիմադիրների հեռախոսներն են լսել: Սա ցույց կտա, որ վարչական ռեսուրսն, ըստ էության, կիրառվել է ընդդիմադիր գործիչների նկատմամբ: Սա դեռ եզակի փաստաթուղթ է, բայց հայտարարվել է, թե այլ փաստեր էլ կան: Իհարկե, ցանկալի չէ, որ այդպես լինի: Բայց պետք է նշեմ, որ ընդհանրապես մեր երկիրը ժողովրդավարական պետություն չէ իր բուն իմաստով, եւ Ա. Արզումանյանի նկատմամբ իրականացված գաղտնալսումներն իրավունքի տեսակետից մեզ էլ են մտահոգում: Ասեմ նաեւ, որ ներքին համոզմունք ունեմ, թե նմանատիպ լսումներ մեզ մոտ էլ են կատարվել:
– Իրավական տեսակետից ի՞նչ հետեւանք կարող են ունենալ գաղտնալսումները թույլատրող այդ վճիռները:
– Գիտե՞ք, վատը այն է, որ ամեն ինչ կարելի է օրենքի տառի տակ հարմարեցնել եւ հիմնավորել, բայց փաստացիորեն պարզվի, որ այդ լծակն օգտագործվում է այլակարծության դեմ: Այստեղ, ըստ էության, տոտալիտարիզմի էլեմենտ կա, որովհետեւ, եթե խոսում ենք ժողովրդավարության եւ բազմակարծության մասին, դա նշանակում է, որ ընդդիմություն պետք է լինի: Նույնիսկ իշխանություններն են շատ դեպքում կրկնում, որ առանց ընդդիմության ժողովրդավարական համակարգ չենք կարող ունենալ: Եթե պարզվի, որ նմանատիպ գաղտնալսումները զանգվածաբար են կիրառվել, կնշանակի, թե ձեւականորեն մի բան ասվում է, եւ լրիվ այլ բան արվում է: Ես չէի ցանկանա, որ ապացուցվեր, որ դա զանգվածաբար է եղել:
– Իսկ գաղտնալսումների այդ փաստերը կարո՞ղ են ազդեցություն ունենալ, որ Հայաստանի մասին ԵԽ ԽՎ առաջիկա զեկույցներում խիստ գնահատականներ տրվեն:
– Չեմ կարող ասել, ինքը, երեւույթը, շատ տգեղ է:
– Լ. Տեր-Պետրոսյանի հրապարակած մյուս փաստաթուղթն էլ Հատուկ քննչական ծառայության քննիչ Վահագն Հարությունյանի մարտի 1-ին կայացրած որոշումն է, որտեղ արձանագրված է, թե Ոստիկանության աշխատակիցներն Ազատության հրապարակում իրենց գործունեությունը սկսել են առավոտյան ժամը 6-ի սահմաններում: Մինչդեռ փոխոստիկանապետ Ալեքսանդր Աֆյանը եւ Հովհաննես Թամամյանը հայտարարեցին, թե Ոստիկանությունն առավոտյան 7-ին է եկել Ազատության հրապարակ:
– Մենք զեկույցում էլ էինք նշել, թե ի՞նչ կարիք կար չսպասել` լույսը բացվեր, նոր այդ քայլին դիմել: Դա կնվազեցներ անկառավարելի երեւույթների վտանգը: Այստեղ հարց է դրվում նաեւ այն երեւույթի վրա, որ Ոստիկանությունը մի ժամ է ասում, Դատախազությունը` մեկ այլ: Անկեղծ ասած` ինձ համար դեռ կան չպարզած հարցեր: Մի շարք կարեւոր հարցեր ունենք նաեւ Ազատության հրապարակից հայտնաբերված զենքերի ու մահակների հետ կապված: Ենթադրվում է, որ մարդիկ, ովքեր դրանք բերել էին այդտեղ, պետք է կիրառեին, հատկապես, երբ 12 ժամ առաջ են իմացել, որ այդ օպերացիան լինելու է: Ինչո՞ւ եմ սա ասում, որովհետեւ, եթե չեմ սխալվում, Ոստիկանության աշխատակիցներից մեկին դատապարտեցին, որովհետեւ այդ մասին նախօրոք զգուշացրել էր ցուցարարներին: Այնպես որ` վարկածը, թե ամեն ինչ այնքան արագ է եղել, որ չեն հասցրել օգտագործել այդ զենքերն ու մահակները, չի աշխատում: Այստեղ խնդիրներ, հարցեր կան, որոնք մնում են չպատասխանված:
– Լ. Տեր-Պետրոսյանը նաեւ հրապարակեց հասցեների Հանրապետական բյուրոյի տված փաստաթուղթն այն մասին, որ ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը 1997թ. փետրվարի 17-ին նախագահ չէր կարող ընտրվել, քանի որ Երեւանում գրանցված չի եղել: Այս մասին ի՞նչ կասեք:
– Ճիշտ ասած, ես դրա իմաստը չեմ հասկանում: Այս հարցին հստակ պատասխան տալու համար պետք է պատասխանել հետեւյալ հարցին` Ղարաբաղում բնակվելը դիտարկվե՞լ է եւ դիտարկվո՞ւմ է՝ որպես Հայաստանում բնակվող:
– Պարոն Հարությունյան, արդեն տեւական ժամանակ է, ինչ ընթանում են մարտի 1-ի դեպքերի հետ կապված կալանավորների դատավարությունները: Ինչպե՞ս կգնահատեք ընթացքը:
– Բոլոր դատերին չենք հասցնում հետեւել, բայց լուրջ մոնիտորինգ ենք իրականացնում, նյութեր ենք հավաքում, հետագայում, երբ ավարտվեն այդ դատավարությունները, դատարաններից նյութեր կպահանջենք ու կուսումնասիրենք: Առանձին կարծիք ենք հայտնելու այդ ամենի վերաբերյալ: Կլինի զեկույց կամ հայտարարություն: Բայց քանի դեռ դատավարությունն ընթանում է, չէի ցանկանա գնահատական տալ, որպեսզի մեզ չմեղադրեն, թե խառնվում ենք դատական գործունեությանը:
– Դատական գործընթացների ավարտ ասելով՝ նկատի ունեք նաեւ վերաքննիչ եւ վճռաբեկ դատարաններո՞ւմ քննվելը, քանի որ դա կարող է շատ երկար ձգվել:
– Այո, եթե դիմեն վերադաս ատյաններին, ուրեմն մենք պետք է սպասենք: Քանի դեռ դատական գործընթացը շարունակվում է, մենք խառնվելու իրավունք չունենք, ընդամենը մոնիտորինգ ենք անում: Չեմ բացառում, որ միջանկյալ ժամանակահատվածում ոչ թե կարծիք հայտնենք, այլ մոնիտորինգի փաստերը ներկայացնենք, եթե զգանք, որ դրանք այնպիսին են, որ պետք է հրապարակվեն:
Հ.Գ. «ԼՂՀ-ում բնակվելը դիտարկվե՞լ կամ դիտարկվո՞ւմ է որպես Հայաստանում բնակվող» հարցի պատասխանը ՀՀ արդարադատության նախարար Գեւորգ Դանիելյանից ստանալու համար դիմեցինք նախարարի մամուլի քարտուղար Լանա Մշեցյանին: Վերջինս ասեց, թե առաջիկա օրերին կպատասխանեն այդ հարցին: