ՀԺԿ վարչության անդամ Ռուզան Խաչատրյանի համոզմամբ` այլեւս պետք է վերջ դնել այն «տափակ վերլուծություններին», թե Հայաստանում քաղբանտարկյալներ չկան, քանի որ ակնհայտ է, որ այսօր կալանավայրերում գտնվողները հենց քաղաքական բանտարկյալներ են:
Ըստ Ռ.Խաչատրյանի, Հայաստանում ոչ միայն քաղբանտարկյալներ կան, այլեւ` քաղաքական հալածյալներ: «Նրանք, ովքեր կալանավորված են` քաղբանտարկյալներ են, իսկ ժողովրդի մնացած հատվածը` քաղաքական հալածյալներ են»,- երեկ հրավիրված ասուլիսում հայտարարեց նա: Ռ. Խաչատրյանի կարծիքով, իշխանությունները պետք է, ի վերջո, ազատ արձակեն բոլոր ձերբակալվածներին, քանի որ դա ոչ միայն ընդդիմության, այլեւ` ԵԽ ԽՎ-ի պահանջն է: Իսկ մտավախություն չունե՞ն, որ ԵԽ ԽՎ-ում ընդունված նոր` 1620 բանաձեւում տեղ գտած դրույթը, համաձայն որի` պետք է պատասխանատվության ենթարկվեն ոչ միայն կոնկրետ հանցագործություն իրականացնողները, այլեւ` «անկարգություններ հրահրողներն ու կազմակերպիչները», լայն հնարավորություն է տալիս այսօրվա ձերբակալվածներին ընդգրկել այդ շրջանակում եւ նրանց դատապարտել ազատազրկման` ցույց տալով, թե «ՀՀ-ում քաղբանտարկյալներ չկան»: Մեր այս դիտարկմանն ի պատասխան՝ Ռ. Խաչատրյանն ասաց. «1609 բանաձեւում այդպիսի դրույթ չկար, եւ դա առաջ քաշվեց 1620 բանաձեւում: Մեր պատվիրակությունը ԵԽ ԽՎ-ում «շատ լավ» աշխատել է, եւ երբ նրանք այդ ընթացքում այդ աշխատանքն էին տանում` փորձելով այդպիսի փոփոխություններ մտցնել բանաձեւում, որի արդյունքում կարող են այսօրվա ձերբակալվածներին դատել այդ մեղադրանքներով, նրանք բաց թողեցին Ադրբեջանին վերաբերող բանաձեւը, որը խայտառակություն էր: Այսինքն` այս իշխանություններին եւ նրա պատվիրակության անդամներին շատ ավելի հետաքրքրում էին իրենց ներսի խնդիրները, քան արտաքին մարտահրավերները, եւ այն կարեւորագույն հարցը` ԼՂՀ հարցը, հանուն որի՝ մեր ժողովուրդը երկար տարիներ զրկանքներ է կրել ու զոհեր է տվել»: Նաեւ հետաքրքրվեցինք, թե բանաձեւի այդ դրույթը, որը շահեկան վիճակ է ստեղծում իշխանությունների համար` թույլ տալով կալանավորվածներին համարել «քրեական հանցագործներ» ու ենթարկել պատասխանատվության, արդյոք ընդդիմությանը չի՞ ստիպի փոխզիջումների գնալ իշխանությունների հետ, որպեսզի ազատ արձակվեն ձերբակալվածները: Ի պատասխան՝ Ռ. Խաչատրյանը հայտարարեց. «Ոչ, չեմ կարծում: Իշխանությունները պարզապես մանիպուլյացիաներ անելու եւ ընդդիմության ներկայացուցիչներին քրեական պիտակներ կպցնելու շանս ստացան: Սա պարարտ հող է մանիպուլյացիաների համար, որը ԵԽ-ի կողմից շատ մեծ բացթողում է: Ես չեմ կարողանում հասկանալ, թե ինչպես են մեր պատվիրակության անդամները կարողացել նրանց համոզել, որպեսզի այդպիսի փոփոխություն մտցվի բանաձեւում»: Նա նաեւ վստահ է, որ բանաձեւի այդ կետը չի ստիպի ընդդիմությանը՝ նահանջել իր պահանջներից: «Ինչի՞ց նահանջենք, այսինքն` չպահանջե՞նք արդարություն, նոր ընտրություններ: Այսինքն` համակերպվե՞նք ստեղծված իրավիճակի հետ եւ ձեւացնենք, թե այն իմիտացիոն քայլերը, որոնք անում է իշխանությունը` բավարա՞ր են: Եթե նույնիսկ ընդդիմության լիդերները գնան այդ քայլին, ժողովուրդը չի ընդունի դա: Իշխանությունները խնդիր ունեն ոչ միայն ընդդիմության հետ, այլեւ` ժողովրդի»,- նշեց Ռ. Խաչատրյանը: ՀԺԿ ներկայացուցիչը վստահեցնում է, որ իրենք որեւէ փոխզիջման չեն գնալու իշխանությունների հետ՝ նույնիսկ կալանավորվածներին ազատ արձակելու պայմանով, սակայն դժվարանում է ասել, թե ինչպիսին կլինի քաղբանտարկյալների դիրքորոշումն այդ հարցում: «Ես դժվարանում եմ ասել, թե ինչ տեսակետ ունեն իրենք` քաղբանտարկյալները, բայց ես վստահում ու հավատում եմ մեր գործընկերների սկզբունքայնությանը, եւ չեմ կարծում, թե այդպիսի գործարքն ընդունելի կլինի նաեւ իրենց համար»,- ասաց նա: Մեր հարցին, թե ինչպե՞ս են իրենք գնահատում ԵԽ ԽՎ-ում ՀՀ պատվիրակության միակ ընդդիմադիր ներկայացուցչի` «Ժառանգության» ղեկավար Րաֆֆի Հովհաննիսյանի` մանդատից հրաժարվելու քայլը, եւ արդյոք նա չէ՞ր կարող իր առաջարկություններով այնպես անել, որպեսզի 1620 բանաձեւում կալանավորվածների վերաբերյալ նման դրույթ չամրագրվեր, Ռ. Խաչատրյանը պատասխանեց. «Կարծում եմ, եթե Ր. Հովհաննիսյանը դիմել է այդ քայլին, ուրեմն` նա այնտեղ տեղում հասկացել է, որ միայնակ չի կարող այդ փոփոխությունը կատարել: Գիտեք, որ եւ՛
Ր. Հովհաննիսյանը, եւ՛ իր առաջնորդած քաղաքական ուժը միշտ հայտարարել են, որ իրենք մասնակցային քաղաքական ուժ են: Այսինքն` բոյկոտելու քաղաքականությունը բնորոշ չէ իրենց քաղաքական պլատֆորմին: Կարծում եմ, նա ստիպված է եղել անել այդ քայլը` այլ քայլ չտեսնելով»:
Ինչ վերաբերում է ընդդիմության կողմից պարբերաբար անցկացվող հանրահավաքներին, ապա ՀԺԿ ներկայացուցչի հավաստմամբ` այն չի «մարելու»: «Հանրահավաքները մարելու վրա մեծ հույսեր են կապում իշխանությունները եւ ամեն ինչ անում են, որ այդպես էլ լինի»,- ասաց նա` հավելելով, թե հենց այդ նպատակով են արգելում հանրահավաքներ անցկացնել ու սադրանքներ կազմակերպելու միջոցով՝ փորձում են վախի մթնոլորտ ստեղծել: Ըստ նրա` եթե տարիներ առաջ իշխանություններն այդօրինակ ճնշումներով ինչ-որ բանի հասնում էին, ապա այսօր դրանք բացարձակ հակառակ ազդոցությունն են ունենում: Ընդդիմությունը չի պատրաստվում ամռանը հանգստանալ, քանի որ, ըստ Ռ. Խաչատրյանի` հանրահավաքները կայանում են նաեւ այն պատճառով, որ հասարակության կողմից կա պահանջարկ: «Իսկ հանրահավաքներ կլինեն այնքան ժամանակ, քանի դեռ լուծումներ չեն ստանում այն խնդիրները, որոնք կանգնած են մեր երկրի եւ ժողովրդի առջեւ»,- վստահեցրեց Ռ. Խաչատրյանը: Ընդդիմության պահանջը, ինչպես նշեց Ռ. Խաչատրյանը, շարունակում է մնալ նույնը, այն է` նոր համապետական ընտրությունների անցկացում: «Կապ չունի, թե ինչպիսի` խորհրդարանակա՞ն, թե՞ նախագահական, որովհետեւ մեկ համապետական ընտրություններին անպայման հաջորդելու է մյուսը»,- նկատեց նա` հավելելով, թե միայն այս հարցերի շրջանակում կարող է տեղի ունենալ իրենց երկխոսությունն իշխանությունների հետ: Բացի այս նախապայմանից, ընդդիմությունն ունի նաեւ այլ` օրակարգային պահանջներ, որոնց մեջ են մտնում քաղբանտարկյալների ազատ արձակման ու մարտի 1-ի դեպքերի իրական հետաքննության անցկացման պահանջները: Իսկ այն, ինչն իշխանությունները համարում են երկխոսություն, ըստ Ռ. Խաչատրյանի` ավելի շատ նման է գործարքի: «Նրանք ուզում են ասել` եկեք գործարքի մեջ մտնենք: Այդպիսի գործարքներ եղան քաղաքական որոշ ուժերի հետ: Այսօրվա ընդդիմությունը կամ, ինչպես ընդունված է ասել` արտախորհրդարանական ընդդիմությունն, այդպիսի գործարքների չի գնացել եւ չի գնալու»,- ասաց նա:
«Ազատության» հարցին` տեղյա՞կ է նա արդյոք, ինչո՞ւ են Հյուսիսային պողոտայում հուլիսի 2-ին տեղի ունեցած ծածկռտուքից տուժածները Ոստիկանությունում հրաժարվում ասել, որ իրենց ծեծի են ենթարկել,
Ռ. Խաչատրյանը պատասխանեց, թե ինքը տեղյակ չէ: Ռ. Խաչատրյանը դժվարացավ նաեւ ասել, թե ինչո՞ւ են նույն մարդիկ լրագրողներին ասում, որ իրենց ծեծել են Կենտրոն համայնքի ղեկավար Գագիկ Բեգլարյանի «մարդիկ», իսկ նրա մոտ հրաժարվում են նույնն ասել:
Լրագրողներից մեկի հարցին, թե ի՞նչ համոզմունքով էր Լեւոն Տեր-Պետրոսյանը հայտարարում` մարտի 1-ին Ոստիկանությունը չի կրակել ժողովրդի վրա, ՀԺԿ ներկայացուցիչը պատասխանեց, որ ճիշտ կլինի այդ հարցն ուղղել Լ. Տեր-Պետրոսյանին: «Միգուցե այն փաստերը, այն վկայությունները, որ մարտի 1-ին գործել են հատուկ ստորաբաժանումներ, ընդհուպ մինչեւ «սնայպերներ» են եղել, եւ այլն: Միգուցե դրանք են հիմք տալիս պնդելու դա: Բայց դա չի նշանակում, որ Ոստիկանության պահվածքը տեղի է ունենում այն սահմաններում, որոնցում նրանք պետք է գործեն: Մենք գիտենք, որ նրանք եւ՛ բռնություններ են թույլ տվել եւ տալիս իրենց, եւ՛ բռնություններ են իրականացնում բաժանմունքներում: Հարցը դա չէ, կարեւորն այն է, որ նրանք ղեկավարվում են մի կենտրոնից, եւ հրամանը տրվել է մեկ անձի եւ մեկ կենտրոնի կողմից: Եվ առաջին հերթին՝ հենց այդ մեկը պետք է պատասխան տա այդ ամենի համար»,- ասաց նա: Եվ այդ մեկը, ըստ նրա` դարձյալ Ռոբերտ Քոչարյանն է: