Մարտի 1-ի պատասխանատուները պետք է պատասխան տան

15/06/2008 Արմինե ԱՎԵՏՅԱՆ

Ընդդիմության լիազորությունների ավելացման նպատակով «ԱԺ կանոնակարգ օրենքում» փոփոխություններն ուշացումով են կատարվել: Երեկ կայացած մամուլի ասուլիսում նման կարծիք հայտնեց ԱԺ նորընտիր փոխնախագահ, ՀՅԴ խմբակցության անդամ Հրայր Կարապետյանը:

«Շատ ցավալի է, որ այս դեպքերից եւ հայտնի բանաձեւից հետո է, որ մենք նման եզրակացության եկանք: Դա պետք էր ժամանակին անել»,- ասաց նա: Հարցին, թե 1998թ. ի վեր իշխանության մաս կազմող ՀՅԴ-ն ինչո՞ւ մինչեւ հիմա ընդդիմության լիազորություններն ավելացնելու նախաձեռնությամբ հանդես չի եկել, պարոն Կարապետյանը պատասխանեց: «Շատ ու շատ առաջարկություններ, որոնք մենք արել ենք, չեն ընդունվել, որովհետեւ մենք մեծամասնություն չենք եղել: Այդ թվում` նաեւ այս առաջարկությունը»: «Անցած 10 տարիներին ՀՅԴ-ն ընդդիմության լիազորություններն ավելացնելու առաջարկ արե՞լ է»՝ երկրորդ անգամ հնչած այս հարցին ի պատասխան՝ ԱԺ փոխոսնակն ասաց. «Կոնկրետ կետերով չեն առաջարկել, առաջարկել են սկզբունքներով»: Այնուամենայնիվ, ԱԺ փոխնախագահի կարծիքով՝ այդ փոփոխություններով Հայաստանում ձեւավորվում է քաղաքական նոր մշակույթ: Հիշեցնենք, որ ԱԺ-ի հունիսի 11-ին ընդունված փոփոխություններն ընդդիմությանը հնարավորություն են տալիս կառավարությանը առաջնահերթ կարգով հարցեր ուղղել: Բացի այդ, հայտարարությունների ժամին ԱԺ ընդդիմությունը կարող է ելույթ ունենալ իշխանական յուրաքանչյուր պատգամավորից հետո: Մինչ այդ փոփոխություններն ընդդիմության պատգամավորներն այդ հնարավորություններից օգտվում էին, երբ հերթագրվելուց հետո հասնում էին իրենց հերթին: Օրենքում կատարած փոփոխություններով ընդդիմությանը տրվեցին նաեւ համեմատաբար ավելի «ծանրակշիռ» լիազորություններ` հանձնաժողովների նախագահներ եւ նախագահների տեղակալներ ունենալու իրավունք: Սակայն այդ դրույթը կիրառվելու է հաջորդ գումարման ԱԺ համար: Այսինքն` այդ հնարավորությունից խորհրդարանական ներկայիս ընդդիմությունը` «ժառանգություն» խմբակցությունը, չի կարող օգտվել: Հ. Կարապետյանը նորմալ համարեց մեր այն դիտարկումը, թե գուցե իշխանությունները կոնկրետ այս փոփոխությունը կատարեցին եւ «տեղափոխել» են հաջորդ գումարման ԱԺ` մտավախություն ունենալով, որ այդ ժամանակ իրենք են լինելու ընդդիմություն: «Իհարկե, բոլոր քաղաքական ուժերը պետք է ունենան այդ մտավախությունը: Ոչ մի ողբերգություն չկա, հավատացեք, երբ քաղաքական ուժն ընդդիմություն է: Անկեղծ ասած, ես ինձ ավելի լավ, ավելի ազատ եմ զգացել ընդդիմություն եղած ժամանակ: Դա ունի նաեւ իր առավելությունները: Գիտե՞ք, երբ ընդդիմադիր ուժ ես, ինչ ուզում՝ ասում ես»,- հայտարարեց ԱԺ փոխխոսնակը` անպատասխան թողնելով այն հարցը, թե այդ դեպքում ինչո՞ւ է ՀՅԴ-ն իշխանության մաս կազմել, եթե ընդդիմության դերում իրեն ավելի լավ էր զգում:

Լրագրողների խնդրանքով Հ.Կարապետյանն անդրադարձավ նաեւ Երեւանի քաղաքապետարանի կողմից Ազատության հրապարակում հունիսի 20-ին հանրահավաք անցկացնելու մասին ընդդիմության իրազեկումը մերժելու փաստին: Հիշեցնենք, որ մերժումը Երեւանի քաղաքապետարանը պատճառաբանել էր նրանով, թե այդ օրն Ազատության հրապարակում պատրաստվում է անցկացնել «Փոքրիկ երեւանցի» միջոցառումը: «Ես չգիտեմ, թե ինչ միջոցառում է նախատեսված, մենք պետք է ճշտենք: Միգուցե այդ հանրահավաքից կարեւոր միջոցառում էր, որ քաղաքապետարանը մերժել է: Եվ վերջապես, չեմ կարծում, որ Երեւանում միայն այդ հրապարակում կարելի է հանրահավաք անել»,- ասաց Հ.Կարապետյանը:

ԱԺ այս նստաշրջանում քննարկվեց եւ հաջորդ շաբաթ արտահերթ նիստի ժամանակ կընդունվի նաեւ մարտի 1-ի իրադարձություններն ուսումնասիրող ժամանակավոր հանձնաժողով ստեղծելու մասին օրենքի նախագիծը: ԱԺ փոխխոսնակը հավատում է, որ այդ հանձնաժողովն ամեն ինչ կանի, որպեսզի որեւէ կալանավորված մարդ չդատապարտվի քաղաքական դրդապատճառներով: «Դաշնակցությունն ամեն ինչ անելու է, որ դա բացառվի, որովհետեւ մենք մեր մաշկի վրա տարիներ առաջ դա զգացել ենք, զգացել ենք շատ ավելի դաժան ձեւով: Այնպես որ, դեռ հարց է, թե քաղաքական բանտարկյալներ կա՞ն, թե՞ ոչ: Իսկ ովքեր իսկապես պատասխանատու են հանցագործությունների համար, նրանք պետք է պատասխան տան: Բա այդ զոհվածների, հաշմանդամ դարձածների հարազատներին ի՞նչ պատասխան պիտի տան: Այդ հանձնաժողովների կետերից մեկն էլ վերաբերում է նրան, թե արդյո՞ք Ոստիկանությունն իրավիճակին համարժեք է գործել: Օրինակ, մի առաջարկություն կա, որ, կարծում եմ, պետք էր ընդունել` հանձնաժողովն իր աշխատանքի մեջ ոչ միայն պետք է ներգրավի ներկա պաշտոնյաների, այլ նաեւ իրավունք ունենա կանչել նախկին պաշտոնյաներին, որոնք այդ իրադարձությունների ժամանակ որոշումներ են կայացրել»,- ասաց Հ. Կարապետյանը:

Մեր հարցին, թե նախկին ոստիկանապետ Հայկ Հարությունյանից կամ նախկին նախագահի թիկնազորի պետ Գրիշա Սարկիսյանից բացի (ինչի մասին խոսվում էր ԱԺ քննարկումների ժամանակ), հանձնաժողովը պե՞տք է հարցեր ուղղի նաեւ նախկին նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանին, Հ. Կարապետյանը խուսափեց ուղղակի պատասխանել: «Երբ որ այս բանը կորդեգրվի, այն ժամանակ հանձնաժողովն ինքը կորոշի, ես չգիտեմ, թե ինչ կորոշի: Եղա՞վ»,- ասաց ԱԺ փոխխոսնակը: Իսկ ինչպե՞ս է վերաբերվում ԱԺ փոխխոսնակն արտահերթ ընտրություններ անցկացնելու գաղափարին: «Եթե որեւէ քաղաքական ուժ իր կարծիքով համարժեք չի ներկայացված խորհրդարանում, չի նշանակում, թե ընտրություններից մի տարի հետո պետք է անցկացնել նոր ընտրություններ: Միշտ էլ կլինեն իրավիճակներ, երբ այս կամ այն քաղաքական ուժը կամ թեկնածուն դժգոհ կլինի ընտրություններից: Պետք է սպասել մինչեւ հաջորդ ընտրությունները եւ ոչ թե՝ անընդհատ ձգտի արտահերթ ընտրությունների»,- կարծում է նա: